زمان تقریبی مطالعه: 5 دقیقه
 

محمد بن عبدالله بن جعفر طیار





محمد بن عبدالله بن جعفر طیار یکی از شهدای کربلا است.


۱ - مادر محمد



مادرش خوصاء بنت خصفه بن ثقیف از نسل بکر بن وائل و برخی منابع نام وی را حوط بنت‌ حفصه گفته‌اند.
[۴] ابن جوزِی، یوسف بن قزاوغلی، تذکرة الخواص، ج۱، ص۲۲۹.
و به گفته برخی مادرش حضرت زینب کبری (علیها‌السلام)
[۵] طبری، عماد الدین، کامل بهائی، ج۲، ص۳۰۳.
[۷] خواندمیر، غیاث‌الدین، تاریخ جیب السیر، ج۲، ص۵۳.
می‌باشد.

۲ - پیوستن به امام حسین



وی همراه برادرش عون، هنگام خروج امام (علیه‌السلام) از مکه به سوی کربلا به آن حضرت پیوست، و نامه پدر خود عبدالله را که در آن از امام (علیه‌السلام) خواسته بود از این سفر منصرف شود به وی رساند.

۳ - رجز محمد در عاشورا



روز عاشورا وی به میدان مبارزه شتافت و چنین رجز خواند:
أشْکو إِلَی الله مِنَ العُدْوانِ • فِعالَ قَومٍ فی الرَّدی عِمیانِ‌
قَدْ بَدَّلوا مَعالِمَ القُرآنِ • وَ مُحکمِ التَّنزیلِ و التَّبیان‌
وَ أَظهَروا الکفرَ مَعَ الطُّغیانِ
[۱۱] خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین علیه‌السلام، ج۲، ص۲۶.

به خدا شکایت می‌کنم از کردار گروهی که کورکورانه به سوی هلاکت می‌روند؛ همان‌ها که نشانه‌های قرآن را دگرگون و بیان محکم تنزیل را تغییر داده‌اند؛ و کفر و طغیان و سرکشی را آشکار ساختند.
ولی در برخی کتاب‌ها
[۱۲] کرباسی، محمد صادق، دایرةالمعارف الحسینیه، ج۶، ص۲۷۶.
[۱۳] سپهر کاشانی، محمدتقی، ناسخ التواریخ، ج۲، ص۳۲۱.
این رجز را این‌گونه آمده است:
نشکوا الی اللّه من العدوان • قتال قوم فی الردی عمیان
قد ترکوا معالم القرآن • و محکم التنزیل و التبیان
و اظهروا الکفر مع الطغیان
صاحب کتاب عشره کامله
[۱۴] وقار شیرازی، عشره کامله، ج۱، ص۴۳۲.
این رجز را به جعفر بن محمد بن عقیل نسبت داده است.

۴ - شهادت محمد



بنابر مشهور وی پس از کشتن ده تن توسط عامر بن نهشل تمیمی به درجه رفیع شهادت نایل آمد.
[۱۷] خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین علیه‌السلام، ج۲، ص۲۶.
(در نسخه موجود مناقب ابن شهرآشوب، نهشل تمیمی ذکر شده است
[۱۹] ابن شهرآشوب، مناقب آل ابی طالب، ج۴، ص۱۱۵
و این نقل، درست به نظر می‌رسد زیرا افراد قبیله تمیم در عراق و در سپاه کوفه زیاد بودند. اما برخی نهشل تیمی ذکر کرده‌اند.)
ولی به گفته برخی در حمله دسته جمعی بنی هاشم به شهادت رسید.

۵ - زیارتنامه محمد



در زیارت رجبیه و ناحیه از وی چنین یاد شده است: السّلامُ عَلی مُحمَّد بن عبدالله بن جعفر، الشاهد مکان ابیه والتالی لأخیه، و واقیه ببدنه، لعن الله قاتله عامر بن نهشل التمیمی.
سلام بر محمد بن عبدالله بن جعفر آن که در کربلا به جای پدر حضور یافت و پس از برادر به شهادت رسید و بدن خود را سپر بلای او -امام حسین (علیه‌السلام‌)- قرار داد. خدا لعنت کند کشنده او عامر بن نهشل تمیمی را.

۶ - پانویس


 
۱. ↑ ابن شهر آشوب، مناقب آل ابی طالب، ج۳، ص۲۵۹.    
۲. ↑ طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، ج۵، ص۴۶۹.    
۳. ↑ ابو الفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، ج۱، ص۱۲۲.    
۴. ↑ ابن جوزِی، یوسف بن قزاوغلی، تذکرة الخواص، ج۱، ص۲۲۹.
۵. ↑ طبری، عماد الدین، کامل بهائی، ج۲، ص۳۰۳.
۶. ↑ واعظ کاشفی، روضة الشهداء، ج۱، ص۳۹۳.    
۷. ↑ خواندمیر، غیاث‌الدین، تاریخ جیب السیر، ج۲، ص۵۳.
۸. ↑ طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، ج۵، ص۳۸۷.    
۹. ↑ ابن شهر آشوب، مناقب آل ابی طالب، ج۳، ص۲۵۴.    
۱۰. ↑ سماوی، محمد بن طاهر، ابصار العین، ج۱، ص۷۷.    
۱۱. ↑ خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین علیه‌السلام، ج۲، ص۲۶.
۱۲. ↑ کرباسی، محمد صادق، دایرةالمعارف الحسینیه، ج۶، ص۲۷۶.
۱۳. ↑ سپهر کاشانی، محمدتقی، ناسخ التواریخ، ج۲، ص۳۲۱.
۱۴. ↑ وقار شیرازی، عشره کامله، ج۱، ص۴۳۲.
۱۵. ↑ ابن شهر آشوب، مناقب آل ابی طالب، ج۳، ص۲۵۴.    
۱۶. ↑ سماوی، محمد بن طاهر، ابصار العین، ج۱، ص۷۷.    
۱۷. ↑ خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین علیه‌السلام، ج۲، ص۲۶.
۱۸. ↑ طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، ج۵، ص۴۶۹.    
۱۹. ↑ ابن شهرآشوب، مناقب آل ابی طالب، ج۴، ص۱۱۵
۲۰. ↑ طبری، محمد بن جریر، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۴۴۷.    
۲۱. ↑ بلاذری، انساب الاشراف، ج۳، ص۲۰۰.    
۲۲. ↑ شیخ مفید، محمد بن محمد، الارشاد، ج۲، ص۱۰۷.    
۲۳. ↑ مقرم، عبدالرزاق، مقتل الحسین علیه‌السلام، ج۱، ص۲۶۲.    
۲۴. ↑ سید ابن طاووس، الاقبال، ج۳، ص۷۶.    
۲۵. ↑ سید ابن طاووس، الاقبال، ج۳، ص۳۴۳.    


۷ - منبع


پژوهشی پیرامون شهدای کربلا، جمعی از نویسندگان، ص۳۳۳-۳۳۴.    
پیشوایی، مهدی، مقتل جامع سیدالشهداء، ج۱، ص۸۲۶.






آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.